Onderpresteren

Onderpresteren is een discrepantie tussen dat wat het kind op school presteert en de eigenlijke capaciteiten van het kind. Liggen de prestaties van het kind beduidend lager dan dat, wat verwacht kan worden gezien de capaciteiten van het kind, dan spreekt men van onder-presteren.

Hoogbegaafde kinderen lopen een verhoogd risico, zowel emotioneel als psychisch, omdat hun unieke intellectuele en creatieve mogelijkheden hen kwetsbaarder maken op school en thuis ten aanzien van druk (stress). Dit kan onderpresteren tot gevolg hebben.

De onderpresteerders zijn in drie groepen in te delen:

laag zelfbeeld
ontwijk gedrag op intellectueel gebied
slecht concentratievermogen en beperkte sociale vaardigheden.

Het profiel van een onderpresteerder kan het onderstaande bevatten:

slechte prestaties bij testen
goede mondelinge kennis, maar duidelijk minder bij schriftelijke opgaven
goed begrip en geheugen, mits geïnteresseerd in onderwerp
verveling in de klas
prestaties op fundamentele onderwerpen beneden verwachting
rusteloosheid of onoplettendheid
onafgerond dagelijks werk
hekel aan huiswerk dat veel oefening vergt (bijv. wiskundesommen)
dromerigheid
onaardig of ongeduldig gedrag ten aanzien van minder slimme kinderen
voorkeur voor omgang met oudere leerlingen of volwassenen
buitengewoon kritische houding ten opzichte van zichzelf
onvermogen tot goed contact met leeftijdsgenoten of leraren
emotionele instabiliteit: lage eigendunk, teruggetrokken en soms agressief gedrag
brede interesse, soms grote deskundigheid op specifiek gebied.

Natuurlijk rijst nu de vraag hoe deze onderpresteerders het beste geholpen kunnen worden.
Allereerst is het noodzakelijk om een voorzichtige inschatting te maken - bij voorkeur door een deskundige (psycholoog) op dit gebied - omtrent de cognitieve capaciteiten en emotio-neel-sociale problemen van het kind.
Daarnaast moeten er gespreken op gang worden gezet tussen leerling, leraren en ouders.
Van groot belang voor het kind is dat het van ouders én leerkrachten geduldige, toegewijde en stimulerende hulp kan verwachten. Daarbij moet men bij de leerling de achterstanden bijwerken en er steeds op blijven wijzen dat men hogere verwachtingen heeft van hem of haar.

Bron: David George: Gifted Eduaction, Identification and Provision, David Fulton Publishers 1995